دوره آموزشی فلسفه هنر و زیبایی شناسی

معرفی دوره:

در این دوره آموزشی تلاش می شود تا با مروری بر آرا و نظرات اندیشمندان متاخر در حوزه فلسفه و زیباشناسی، مبانیِ فلسفیِ هنرِ و ادبیات امروز (به ویژه رویکرد پسا ساختارگریانه به هنر و ادبیات) مورد بررسی و کنکاش قرار گیرد. شکی نیست که با توجه به غیبتِ بخش عمده ای از متونِ اصلی نظریِ مربوط به این حوزه در زبانِ فارسی، این کار به‌هیچ‌وجه کارِ ساده‌ای نیست و ناچار به استفاده از برخی منابع کمکی و فرعی خواهیم بود. به‌همین‌دلیل است که نیمی از این دوره به طرحِ مبانی و پیش‌زمینه‌ها اختصاص داده شده است. پیش‌از هر چیز طراحیِ چنین دوره‌ای با این فرض صورت گرفته است که نقدِ هنری و ادبی به ‌اندازهٔ خود کنشِ تولیدِ اثرِ هنری و آفرینش ادبی مقوله‌ای جدی و خلاقانه محسوب می شود. و البته فروکاستنِ فلسفهٔ هنر و زیبایی شناسی به صرف تاریخِ هنر ، خطری است که تلاش می کنیم تا حد ممکن از آن اجتناب کنیم.

سرفصل های دوره :

جلسهٔ اول: زبان‌شناسیِ ساختاریِ سوسور
ü مفهومِ نشانه: دال / مدلول
ü تقابلِ لانگ / پارول
ü زبانشناسیِ درزمانی / همزمانی
ü تفاوت به‌مثابهٔ مکانیسمِ بنیادیِ تولیدِ معنا
ü مفهومِ ساختار

جلسهٔ دوم: درآمدی بر پساساختارگرائیِ دریدا
ü اومانیسم و ایدهٔ مرکز
ü مفهومِ گسست
ü اشتراوس و تقابل‌های دوتایی
ü ایدهٔ بازی

جلسهٔ سوم: خواندن چیست؟
ü متافیزیکِ حضور
ü امرِ عقلانی / امرِ هنری
ü دیفرانس
ü واسازی چیست؟
ü خواندن چیست؟

جلسهٔ چهارم: زیبایی شناسی و نقادی ادبی – هنری
ü نقدِ مبانیِ مدرنیسمِ هنری
ü بحران بازنمائی
ü هنرِ آوانگارد؟

جلسهٔ پنجم: به سوی ادبیات و هنر امروز
ü واسازیِ دوگانهٔ فرم / محتوا
ü هنرِ پست‌مدرن؟
ü هنر و سیاست: در میانهٔ میراثِ زیبائی‌شناختیِ کانت و هگل

جلسهٔ ششم:
ü درون / بیرون: قاب به‌مثابهٔ دیفرانس

جلسهٔ هفتم:
ü سرگشتگی و تصمیم

جلسهٔ هشتم:
ü زیبائی / اخلاق-‌ سیاست

جلسه نهم :

üمروری بر نظریه های نقد ادبی: نظريه هاي معطوف به خواننده – نقد هرمنوتيك – نقد روانشناسانه – نقد اسطوره گرا – نقد ماركسيستي – نقد ساخت گرايي- نقد پسا ساختگرايي – نقد پسا استعماري- نقد فمينيستي

 جلسه دهم : جمع بندی

ü چگونگي شكل گيري نظريات زيبايي شناسي – بررسي وجوه اشتراك و افتراق حوزه هاي فلسفه ، نقد ، جامعه شناسي و زيبايي شناسي – زيبايي شناسي در دوران معاصر- مفاهيم، تمایزها در رويكردهای فلاسفه و اندیشمندان مدرن و پست مدرن

منابعِ پیشنهادی جهت مطالعه:

– Saussure, Courses in General Linguistics, Duckworth, 1983
– Derrida, “Structure, sign and Play in the Discourse of Human Sciences”, in: Writing and Difference, Routledge, 2001
– Derrida, The Truth in Painting, University of Chicago Press, 1987